ขั้นตอนคัดเลือกวัตถุดิบ และปรุงอาหารสายยาง การคัดเลือกวัตถุดิบและการปรุงอาหารปั่นผสม (Blenderized Diet) ต้องใช้หลักการเดียวกับ "การผลิตยา" คือต้องสะอาดและสัดส่วนแม่นยำครับ เพราะอาหารนี้จะถูกส่งตรงเข้าสู่กระเพาะผู้ป่วยโดยไม่ผ่านการฆ่าเชื้อด้วยน้ำลายหรือการเคี้ยวในปาก
ขั้นตอนแบบมืออาชีพที่ช่วยให้ได้อาหารที่มีคุณภาพสูงและปลอดภัยครับ:
1. ขั้นตอนการคัดเลือกวัตถุดิบ (Selection)
เน้นของสดใหม่และไม่มีสารปนเปื้อน:
โปรตีน: * อกไก่: ต้องลอกหนังและพังผืดออกให้หมด เพื่อไม่ให้เหนียวปั่นยาก
ไข่: ใช้ไข่ไก่สด ล้างเปลือกให้สะอาดก่อนต้ม (ส่วนใหญ่เน้นไข่ขาว แต่ถ้าหมออนุญาตให้ใช้ไข่แดงได้ก็ใส่ตามสัดส่วน)
ปลา: เลือกปลาเนื้อขาว เช่น ปลากะพงหรือปลาทับทิม และต้องเช็กก้างออกให้หมด 100%
คาร์โบไฮเดรต: * ใช้ข้าวสวยหรือข้าวกล้องที่หุงสุกใหม่ (ไม่ใช้ข้าวค้างคืน)
ผักหัว เช่น ฟักทองหรือแครอท ต้องปอกเปลือกและล้างผ่านน้ำไหลหลายๆ รอบ
ไขมัน: เลือกน้ำมันพืชที่ไม่เป็นไขเมื่อแช่เย็น เช่น น้ำมันรำข้าว หรือน้ำมันถั่วเหลือง
2. ขั้นตอนการเตรียมและปรุง (Cooking)
หัวใจคือ "ต้องสุกและเปื่อย":
การหั่น: หั่นวัตถุดิบทุกอย่างเป็นชิ้นเล็กๆ เพื่อให้สุกเร็วและทั่วถึง
การต้ม: * ต้มวัตถุดิบในน้ำเดือด (น้ำที่ใช้ต้องเป็นน้ำสะอาด/น้ำดื่ม)
ต้มจนเนื้อสัตว์นุ่มและผักเปื่อยยุ่ย
เคล็ดลับ: อย่าใช้น้ำเยอะเกินไปในตอนแรก ให้กะปริมาณน้ำให้พอดีกับที่คำนวณไว้ในสูตร
การปรุงรส: ใส่เพียงเกลือหรือน้ำตาลตามที่นักกำหนดอาหารระบุ ห้ามใส่เครื่องเทศ เช่น พริกไทย หรือซอสปรุงรสที่มีกากเยอะ เพราะจะทำให้ระคายเคืองกระเพาะ
3. ขั้นตอนการปั่นและกรอง (Blending & Straining)
ขั้นตอนนี้ตัดสินว่าสายจะตันหรือไม่:
ปั่นขณะยังร้อน (เล็กน้อย): การปั่นตอนอาหารยังอุ่นจะช่วยให้เนื้ออาหารเนียนง่ายขึ้น แต่ระวังเครื่องปั่นระเบิดหากร้อนจัดเกินไป
ความเร็ว: เริ่มจากเบอร์ต่ำแล้วเร่งไปเบอร์สูงสุด ปั่นนานอย่างน้อย 2-3 นาที จนดูเป็นเนื้อครีมละเอียด
การกรอง (สำคัญที่สุด): * ใช้ตะแกรงตาถี่มาก หรือผ้าขาวม้าที่ต้มฆ่าเชื้อแล้ว
กรองอย่างน้อย 2 รอบ เพื่อให้แน่ใจว่าไม่มีเศษกากใยหลงเหลือไปอุดตันสายยาง
4. ขั้นตอนการลดอุณหภูมิและจัดเก็บ (Cooling & Storage)
Cooling: เมื่อปั่นเสร็จอย่าตั้งทิ้งไว้ให้เย็นเอง เพราะเชื้อโรคจะโตไวมาก ให้เอาหม้ออาหารไปแช่ในอ่างน้ำแข็ง (Ice Bath) เพื่อให้เย็นลงทันที
Portioning: แบ่งใส่ภาชนะที่แห้งและสะอาดแยกตามมื้อ เขียนวันที่และเวลาที่ทำติดไว้
Storage: เก็บในตู้เย็น (ช่องธรรมดา) และ ต้องใช้ให้หมดภายใน 24 ชั่วโมง
⚠️ ข้อควรระวัง (Caregiver Tips)
ความสะอาดของอุปกรณ์: เครื่องปั่นควรเป็นเครื่องที่ใช้ปั่นอาหารผู้ป่วยโดยเฉพาะ ไม่ควรนำไปปั่นพริกแกงหรืออาหารรสจัดของคนในบ้านร่วมกัน
การอุ่นอาหาร: เมื่อจะนำออกมาให้ผู้ป่วย ให้อุ่นด้วยการ "รองน้ำร้อน" (นำขวดอาหารแช่ในน้ำร้อน) ห้ามอุ่นจนเดือดซ้ำเพราะจะทำให้โปรตีนจับตัวเป็นก้อนและสายตัน
